చరిత్ర పుటలను నిశితంగా తిరగేస్తే ఒక పరమ సత్యం అత్యంత స్పష్టంగా గోచరిస్తుంది ప్రతి యుగంలోనూ, ప్రతి నవ సమాజంలోనూ, వ్యవస్థాగత మార్పు కోసం నిరంతరం పోరాడిన మహానుభావులు ఎందరో ఉన్నారు. వారు తమ అమూల్యమైన ప్రాణాలను, వ్యక్తిగత సుఖాలను, సంతోషాలను సమాజ శ్రేయస్సు కోసం త్యాగం చేసి, తమ తర్వాత రాబోయే తరాలకు ఒక మెరుగైన, ప్రశాంతమైన జీవితాన్ని అందించడానికి పునాదులు వేశారు. ఆ సామాజిక పోరాటం ఎప్పుడూ పూలబాట కాదు, అది సులభం అసలే కాదు. ఆ సుదీర్ఘ మార్గంలో ఎన్నో కన్నీళ్ళు ఉన్నాయి, అంతులేని కష్టాలు ఉన్నాయి, వర్ణించలేని గుండె కోతలు మరియు వేదనలు ఉన్నాయి. అయినప్పటికీ, నిజమైన మార్పును ఆశించే విప్లవకారులు ఒక మహత్తర సత్యాన్ని లోతుగా అర్థం చేసుకున్నారు. మార్పు అనేది కేవలం పాత వ్యవస్థను, పనికిరాని కట్టడాలను కూల్చడంలో మాత్రమే లేదు, దానికి బదులుగా ఒక సరికొత్త, అత్యంత మానవీయమైన సమాజ వ్యవస్థను పునర్నిర్మించడంలోనే అసలైన సార్థకత దాగి ఉంది.విప్లవం అనేది తొలుత ఒక చిన్న అగ్ని కణంలా మొదలవుతుందేమో కానీ అది సమాజాన్ని దహించివేసే భీకర జ్వాలలా కాకుండా, అందరికీ దారి చూపే పవిత్రమైన వెలుతురులా ముగియాలి. ఒక మనిషి మరొక మనిషిని కేవలం మనిషిగా గుర్తించి, ఆదరించి, గౌరవించగలిగే శుభదినం కోసమే ప్రతి నిజమైన సామాజిక పోరాటం సాగాలి.నేటి ఆధునిక సమాజంలో అసమానతలు అనేకం మనకు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. ఒక వైపు భౌతిక సంపద పర్వతాల్లా పేరుకుపోతుంటే, మరోవైపు తీవ్రమైన పేదరికం సామాన్య మనుషులను నిరాశలో, నిస్సహాయతలో ముంచేస్తోంది. సమాజంలో ఇంకా వేరూనుకుని ఉన్న కులవివక్ష, లింగ అసమానత, మతపరమైన విద్వేషాలు ఇవన్నీ మన సామాజిక ఐక్యతను నిలువునా చీలుస్తూ, మానవత్వాన్ని గాయపరుస్తున్నాయి. ఈ క్లిష్టమైన నేపథ్యంలో, సమూల మార్పు కోసం మనం గళం విప్పడం, నిలబడటం ఎంతైనా అనివార్యం. కానీ మనం ఆశించేది ఎలాంటి మార్పు? అది ఏ దిశగా సాగాలి? ఏ ఉదాత్తమైన విలువలతో ఆ మార్పు ప్రయాణించాలి? ఇవి ఈనాడు మన ముందున్న అత్యంత కీలకమైన, ఆలోచింపజేసే ప్రశ్నలు.ప్రపంచ చరిత్రలో మానవ ప్రగతి కోసం అనేక విప్లవాలు జరిగాయి. వాటిలో కొన్ని విప్లవాలు సమాజంలో సంపూర్ణమైన, సానుకూలమైన మార్పును తీసుకువచ్చాయి. కానీ దురదృష్టవశాత్తూ మరికొన్ని విప్లవాలు కాలక్రమేణా తమ మూల ఆశయాన్నే మరచిపోయి, కేవలం ద్వేషంలో, రక్తపాతంలో, హింసలో ముగిసిపోయాయి. అలాంటి విప్లవాలు ఎక్కడ మొదలయ్యాయో సరిగ్గా అక్కడే ఆగిపోయాయి. ఎందుకంటే అవి భౌతిక మార్పును తెచ్చే ప్రయత్నంలో మనిషి హృదయాన్ని మార్చలేకపోయాయి. ఒక నిజమైన సామాజిక విప్లవానికి ఖచ్చితంగా ఒక పవిత్రమైన ఆత్మ ఉండాలి. అది మరేదో కాదు, కేవలం నిరుపమానమైన మానవత్వపు ఆత్మ. ప్రతి మనిషిలోనూ ఒక మంచి తనం ఉంటుందని, శత్రువు సైతం కాలక్రమేణా తన తప్పును తెలుసుకుని మారగలడని బలంగా ఆశించే గొప్ప ఆత్మ అది.మహాత్మా గాంధీ చెప్పిన ఈ అద్భుతమైన మాట ఈ సందర్భంలో మనకు ఎంతో ఆచరణీయం, అర్థవంతం. ఏ పోరాటమైనా కేవలం బయటి సమాజంలో మొదలు కాదు, అది మొదట మన అంతరాత్మలో, మన ఆలోచనల్లో మొదలవ్వాలి. ద్వేషాన్ని మరొక ద్వేషంతో గెలవడం ఎప్పటికీ సాధ్యం కాదు. చీకటిని చీకటితో ఏనాడూ పారద్రోలలేము. కేవలం ఒక చిన్న వెలుతురు మాత్రమే దట్టమైన చీకటిని పూర్తిగా జయించగలదు. అలాగే, స్వచ్ఛమైన ప్రేమ మాత్రమే సమాజంలోని ద్వేషాన్ని వెనక్కు నెట్టి, హృదయాలను ఒకచోటుకు చేర్చగలదు.మార్పు కోసం, హక్కుల కోసం పోరాడేవారికి ఎల్లప్పుడూ ఒక పెద్ద ప్రమాదం పొంచి ఉంటుంది. అది తాము వ్యతిరేకిస్తున్న శత్రువు యొక్క ప్రతిరూపాన్ని అద్దంలో చూసుకోవడం. అంటే, శత్రువు చూపే ద్వేషాన్ని అదే ద్వేషంతో, వారు చేసే హింసను అంతకంటే ఎక్కువ హింసతో బదులు ఇవ్వడం. ఈ విధంగా ప్రతిస్పందించినప్పుడు, ఒకవేళ ఆ పోరాటం తాత్కాలికంగా విజయం సాధించినా, బాహ్య సమాజంలో మార్పు వచ్చినట్లు అనిపించినా అంతర్గతంగా ఆ మార్పు భవిష్యత్తులో మరింత ద్వేషపూరితమైన, విచ్ఛిన్నకరమైన సమాజాన్నే సృష్టిస్తుంది. దానిని మనం ఎంతమాత్రం నిజమైన విజయం అని పిలవలేము.సమాజంలో అన్యాయాలకు వ్యతిరేకంగా నిలబడటం గొప్ప ధైర్యం కానీ ఆ నిలబడే క్రమంలో మనలోని మానవత్వాన్ని, కరుణను కోల్పోకుండా కాపాడుకోవడం అంతకంటే మహాధైర్యం. హృదయంలో ఎటువంటి ద్వేషం లేని, కేవలం ఆశయం మాత్రమే ఉన్న పోరాటమే నిజమైన విప్లవం అవుతుంది.నిజమైన మార్పు అంటే సమాజంలో ఉన్న ప్రతి ఒక్క మనిషీ ఆత్మగౌరవంతో, ఎవరికీ భయపడకుండా జీవించగలిగే అనుకూల పరిస్థితి ఏర్పడటం. ప్రతి పేద పిల్లవాడికీ నాణ్యమైన విద్య సమానంగా అందుతుంది. ప్రతి స్త్రీకీ సమాజంలో రక్షణ, సంపూర్ణ సమానత్వం దక్కుతాయి. ప్రతి ఆకలి గొన్న పేదవాడికీ కడుపునిండా అన్నం దొరుకుతుంది. ఏ కులమూ, ఏ మతమూ, ఏ వర్గమూ మనిషి ఎదుగుదలకు అడ్డంకి కాని ఒక సుదినం వస్తుంది. ఈ ఉదాత్తమైన లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడానికి సామాజిక పోరాటం తప్పనిసరి కానీ ఆ పోరాటం నిరంతరం శాంతి మార్గంలో, మానవత్వంతో, అంతులేని సహనంతో మాత్రమే సాగాలి.సమానత్వం అనేది కేవలం చట్టాల పుస్తకాల్లో, రాజ్యాంగ పత్రాల్లో మాత్రమే ఉండిపోకూడదు అది ప్రతి ఒక్క మనిషి హృదయంలో, ఆలోచనలో నిరంతరం ప్రతిబింబించాలి. మన దేశ అత్యున్నత రాజ్యాంగం పౌరులందరికీ సమాన హక్కులను కల్పించింది. కానీ ఆ హక్కుల ఫలాలు సమాజంలో చివరి వరుసలో ఉన్న అందరికీ నిజంగా అందుతున్నాయా? అని ప్రశ్నించుకుంటే ఇంకా చాలా రంగాల్లో ఎంతో మార్పు రావలసి ఉందనే చేదు నిజం మనకు బోధపడుతుంది.ఒక సామాన్య దళిత విద్యార్థి ఉన్నత చదువుల కోసం వెళ్ళాలంటే నేటికీ ఎంత సామాజిక కష్టాన్ని ఎదుర్కోవలసి వస్తోందో, ఒక అట్టడుగు ఆదివాసీ కుటుంబం తమ సహజసిద్ధమైన హక్కుల కోసం, భూమి కోసం ఎంతగా పోరాడాల్సి వస్తోందో ఈ పచ్చి వాస్తవాలు సమాజ శ్రేయస్సును కోరే మనల్ని ప్రశాంతంగా నిద్రపోనివ్వవు.అయితే, ఈ సామాజిక అసమానతలపై మనం చేసే పోరాటం కేవలం క్షణికమైన ఆగ్రహంతో మొదలై, ఆవేశంతో ముగిసిపోకూడదు. అది నిశితమైన అర్థంతో, వివేకంతో కూడిన ముగింపు వైపు సాగాలి. కేవలం ద్వేషంతో, కోపంతో మొదలైన పోరాటం ఎక్కడ ఆగుతుందో, ఎలాంటి వినాశనానికి దారితీస్తుందో ఎవరూ ఊహించలేరు. కానీ మానవత్వంతో, శాంతితో, నిరంతర ఆదర్శవంతమైన సంఘర్షణతో మొదలైన పోరాటం అది ఒక్కొక్క రోజు, ఒక్కొక్క మనిషి యొక్క హృదయాన్ని సానుకూలంగా మారుస్తూ, చివరికి యావత్ సమాజాన్నే ఒక అద్భుతమైన ప్రగతి పథం వైపు నడిపిస్తుంది.ఈ విశాల దేశంలో యువత యొక్క మానసిక, శారీరక శక్తి అమేయమైనది, అనంతమైనది. నేడు ప్రతి యువ హృదయంలోనూ సమాజంలో మార్పు తీసుకురావాలనే ఒక గొప్ప తపన, ఆరాటం స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. ఇది నిజంగా ఎంతో ఆహ్వానించదగ్గ పరిణామం. ప్రతి సమాజానికి ఆ తపన ఎంతో అవసరం. కానీ ఆ యువశక్తి యొక్క తపన సరైన, నిర్మాణాత్మకమైన దిశలో ప్రవహించడం అంతే ముఖ్యం. యువతలో అన్యాయాన్ని ఎదిరించే ఆవేశం ఉండాలి కానీ దానితో పాటే ఆగాధమైన ఆలోచన, వివేకం కూడా ఉండాలి. సమాజం కోసం పోరాడే గుణం ఉండాలి కానీ ఆ పోరాటంలో అందరిపై ప్రేమ, కరుణ కూడా నిండి ఉండాలి. సమాజంలో కొందరిని తీవ్రంగా ద్వేషిస్తూ, మిగతావారిని మాత్రమే ప్రేమిస్తాం అనడం సాధ్యం కాదు. నిజమైన మరియు శాశ్వతమైన మార్పు అనేది సమాజంలోని అందరినీ కలుపుకొని పోయే ఒక విశాలమైన మార్గం.తెలుగు నేల ఎందరో మహానుభావులకు, సంస్కర్తలకు జన్మనిచ్చిన పవిత్రమైన గడ్డ. మహాకవి శ్రీశ్రీ కవిత్వంలో విప్లవాత్మకమైన నినాదాలు ఉన్నాయి కానీ ఆ విప్లవం అంతిమంగా మనిషి యొక్క శ్రేయస్సు కోసమే ఉద్భవించింది. నవయుగ వైతాళికుడు గురజాడ అప్పారావు గారి సామాజిక సంస్కరణలో గొప్ప మార్పు ఉంది కానీ ఆ మార్పు ఎల్లప్పుడూ విశాల మానవత్వం వైపే నడిచింది. కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు గారి పోరాటంలో నిరంతర సంఘర్షణ ఉంది కానీ ఆ సంఘర్షణ సమాజంలో స్త్రీల యొక్క గౌరవం, హక్కుల రక్షణ కోసమే సాగింది. ఈ మహానుభావుల ఆదర్శవంతమైన వారసత్వాన్ని నేటి యువతరం ఎంతో బాధ్యతగా ముందుకు తీసుకెళ్ళవలసిన అవసరం ఉంది.సమాజంలో శాశ్వత మార్పు కోసం నిరంతర పోరాటం అత్యంత అవసరం ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేని పరమ సత్యం దాగి ఉంది. కానీ ఆ పోరాటం ఏ మార్గంలో, ఏ విలువల ఆధారంగా సాగాలి అనేది మనం వేసుకోవాల్సిన అంతే ముఖ్యమైన ప్రశ్న. కేవలం ద్వేషంతో మొదలైన పోరాటాలు సమాజంలో మరింత ద్వేషాన్ని, పగను మాత్రమే పెంచుతాయి. హింసను ఆశ్రయించి మొదలైన విప్లవాలు భవిష్యత్తులో మరింత హింసను, అశాంతిని సృష్టిస్తాయి. కానీ నిరంతర మానవత్వంతో, శాంతియుత మార్గంలో, సమానత్వ భావనతో సాగే ఉదాత్తమైన పోరాటం మాత్రమే సమాజాన్ని అంతర్గతంగా, నిజాయితీగా మార్చగలదు.నేటి ఆధునిక సమాజానికి అత్యంత అవసరమైన విప్లవకారులు చేతుల్లో పదునైన కత్తులు, ఆయుధాలు పట్టుకున్నవారు కాదు తమ గుండె నిండా అంతులేని ప్రేమను, ఆప్యాయతను నింపుకున్నవారు. కేవలం అదుపులేని కోపం ఉన్న వారు కాదు ఇతరుల బాధను చూసి కరిగిపోయే కరుణ ఉన్నవారు. కేవలం వేదికలపై మాటలతో మాత్రమే మార్పును ప్రవచించే వారు కాదు తమ సొంత ఆచరణ ద్వారా సమాజంలో నిజమైన మార్పును తెచ్చేవారు. అలాంటి పవిత్రమైన మానవీయ విప్లవం జరిగినప్పుడే ఈ తెలుగు నేల, ఈ సమాజం నిజంగా ప్రగతి వైపు మారుతుంది. ఆ శుభదినం కోసం, ఆ సానుకూల మార్పు కోసం, ఆ నిరంతర మానవత్వం కోసం మనమందరం ఒకే తాటిపై నిలబడదాం. నవ సమాజ నిర్మాణంలో బాధ్యతతో ముందుకు నడుద్దాం.